Eins og sést á félagsmerki Ungmennafélags Aftureldingar var félagið stofnað 1909. Á fyrstu árum félagsins var félagslegt samvera aðalsmerkið, enda fjarlægðir miklar milli sveitarbæja í þá daga.
Eitt fyrsta íþróttamót Aftureldingar var haldið á Kollafjarðareyrum (undir rótum Esju hjá Mógilsá) 14 júlí 1918 við Ungmennafélagið Dreng í Kjós. (sjá ljósmynd hér til hliðar)
Keppnisgreinar voru iðulega 100m hlaup, hástökk, langstökk, 50m sund og Íslensk glíma. Reynt var að halda mót þessi árlega langt fram á sjötta áratuginn og eru til skráðar heimildir og nákvæm úrslit þessa móta sem báru nafnið "Leikjamót". Þessi bók er til vörslu og sýningar á Bókasafni Mosfellsbæjar.
Deildin var formlega stofnuð að Mosfelli 1976 og voru Bjarki Bjarnason, Jón Sverrir Jónsson, Haukur Níelsson, Friðjón Þórarinsson og Bjarni Bjarnason í fyrstu stjórninni. Þó að frjálsíþróttir hafi verið iðkaðar innan félagsins að einhverju marki frá stofnun þess hafði verið mikil lægð í iðkun frjálsra á þessum tíma vegna lélegrar aðstöðu. Bygging íþróttahússins 1977 var mikil vítamínsprauta fyrir starf deildarinnar. Um 60 ungmenni voru á æfingum undir stjórn þeirra Bjarka og Jóns og góður andi í hópnum. Meiri áhugi var þó á vetrum en sumrum. Bjarki æfði og þjálfaði fyrstu árin. Átti liðið góðu gengi að fagna á mótum. Stóð deildin fyrir mótahaldi innan húss auk hins árlega víðavangshlaups sem kallast Álafoss-hlaup. Þetta er minningarhlaup um Álafossverksmiðju og var fyrst haldið 1921.
Stakkaskipti urðu svo aftur í starfi deildarinnar árið 1989 er hafist var handa að byggja fullkominn frjálsíþróttavöll í nánd við íþróttahúsið. Hann var byggður í tilefni þess að landsmót Unfmennafélags Íslands fór fram hér í bæ og mikill stórhugur í bæjarbúum. Þetta var fyrsti frjálsíþróttavöllurinn utan Reykjavíkur sem lagður var varanlegu gerviefni. Stjórn deildarinnar kom þá á fót unlingamóti þar sem unglingar alls staðar af landinu fengu tækifæri til að spreyta sig við bestu aðstæður. Fyrsta mótið fór fram 1991 og hefur verið haldið á hverju ári síðan undir heitinu Stórmót Gogga galvaska. Síðustu árin með dyggum stuðningi ýmisa fyrirtækja í Mosfellsbæ.
Þátttökufjöldi var fyrsta árið 32 ungmenni, en um aldarmót hafa verið í kringum 250-370 að meðaltali og eru það börn og unglingar á aldrinum 6-14 ára víðsvegar af landinu. Þessi hátíð er eitt af aðalmerkjum deildarinar í frjálsíþróttaheiminum hér á Íslandi og hefur fengið vottun frá ÍSÍ og FRÍ um að vera eitt merkasti viðburður innan frjálsíþrótta fyrir þennan aldur. Nú hafa enn orðið miklar breytingar á innanhússaðstöðu fyrir frjálsar íþróttir með tilkomu nýs íþróttahúss með langstöksgryfju og stangarstökksaðstöðu er byggt var viðbygging við Íþróttamiðstöðina að Varmá 2001.
Stjórn deildarinnar stóð fyrir sumarnámskeiðum fyrir börn í áratug árin 1983 allt fram til 1992 eftir það var starfsemi haldið út allt árið. Á starfsárum deildarinnar hafa komið fjölmargir framúrskarandi íþróttamenn. Fjöldi íslandsmeistara, bikarmeistara, íslandsmethafa, íþróttamenn og konur hafa fengið titla fyrir sitt félag, sveitarfélag og héraðssamand. Aðal áherslan hefur verið lögð á unglingastarf og hafa okkar krakkar sett fjölmörg íslandsmet og tekið marga aldursflokkatilta. Með árunum uppsker mikilvægt starf deildarinar og átti hún í upphafi nýrar aldar hátt í tug unngra íþróttamanna sem hafa verið valin í fyrstastigs landsliðshóp Frjálsíþróttasambands Íslands. Þetta er árangur sem verður að teljast mjög góður á landsvísu þ.s. íbúðarfjöldi sveitarfélagsins telur rétt yfir 5000 þúsund íbúa á þessum árum.
Þann mikla heiður hlaut deildinn í byrjun árs 2004 að verða ”Fyrirmyndardeild” af hendi ÍSÍ, fyrst allra frjálsíþróttadeilda á landinu og fyrst allra deilda innan Aftureldingar.
Margra ára þrottlaust og metnaðarfullt starf stjórnar og þjálfara ber ávöxt og er nú svo komið að eitt fremsta frjálsíþróttafólk Íslands kemur úr röðum Frjálsíþróttadeildar Aftureldingar.
Formenn
1976-1979 Bjarki Bjarnason
1979-1981 1979-1981 Jón Sverrir Jónsson
Jóhann Björnsson
Rúnar Lárusson
1989-1991 1989-1991 Bjarni Halldórsson
1992-1996 1992-1995 Lilja Petra Ásgeirsdóttir
1996-1997 Anna Þóra Stefánsdóttir
1998- 2012 Hlynur Chadwick Guðmundsson
2012 - ... Ólafur Ingi Óskarsson
Ungmennafélagið Afturelding
